Không được dùng tiền thuế của dân để bồi thường thiệt hại do làm đường BOT


09:52 18/12/2017 |
Theo Hoàng Tiến / Tạp chí SHTT

Theo TS Nguyễn Xuân Thủy không dùng ngân sách là tiền thuế của người dân để đền bù thiệt hại cho 36.000 hộ dân do làm đường.

khong-dung-tien-thue-cua-dan-de-boi-thuong-thiet-hai-do-lam-duong
Nhiều nhà dân ở huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên bị tháo dỡ để mở rộng Quốc lộ 1. Ảnh: Hồng Ánh

Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) vừa có tờ trình gửi đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến về việc giải quyết bồi thường hơn 166,7 tỉ đồng cho 35.814 hộ dân có nhà ở, công trình nằm ngoài phạm vi giải phóng mặt bằng (GPMB) bị ảnh hưởng do thi công xây dựng các dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ (QL) 1 đoạn Thanh Hóa - Cần Thơ và đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Nguyên.

Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể cho biết tổng hợp sơ bộ dự kiến kinh phí đền bù là khoảng 167 tỉ đồng tại 31 dự án nâng cấp, mở rộng QL1 và đường Hồ Chí Minh.

Cụ thể, 15 dự án đoạn Thanh Hóa - Cần Thơ, 3 dự án đoạn qua Tây Nguyên sử dụng vốn trái phiếu Chính phủ (TPCP) khoảng 82 tỉ đồng và 13 dự án đoạn Thanh Hóa - Cần Thơ theo hình thức BOT gần 85 tỉ đồng.

Ước tính có khoảng 35.814 hộ dân bị ảnh hưởng với nằm ngoài trách nhiệm bảo hiểm do chủ đầu tư mua.

Theo ông Thể, việc bồi thường thiệt hại (bị lún, nứt, thấm, dột, sụp đổ hoặc có nguy cơ sụp đổ) cho các hộ chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý để xem xét, giải quyết dứt điểm, dẫn đến tình trạng khiếu nại, khiếu kiện kéo dài, làm ảnh hưởng đến đời sống người dân.

khong-dung-tien-thue-cua-dan-de-boi-thuong-thiet-hai-do-lam-duong
TS Nguyễn Xuân Thủy cho rằng, không thể dùng tiền thuế của dân để bồi thường thiệt hại do làm đường.

"Nguyên nhân gây ra thiệt hại nằm ngoài phạm vi GPMB là khách quan, bất khả kháng, nằm ngoài khả năng tính toán, dự báo của nhà đầu tư, chủ đầu tư, nhà thầu thi công và các đơn vị liên quan”, Bộ trưởng Bộ GTVT nói.

Trước đề nghị của Bộ GTVT, trao đổi với phóng viên TS Nguyễn Xuân Thủy – Chuyên gia giao thông đô thị, nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Giao thông cho rằng, không thể dùng ngân sách, dùng tiền thuế của dân để bồi thường, đền bù cho việc giải phóng mặt bằng trên các tuyến đường.

TS Nguyễn Xuân Thủy nhấn mạnh, trên tuyến Quốc lộ 1 hiện nay được mở rộng, nâng cấp theo hình thức BOT (hợp đồng Đầu tư – Kinh doanh – Chuyển giao). Doanh nghiệp nâng cấp mở rộng đường theo hình thức BOT, khi thi công gây lún, nứt nhà dân thì nhà đầu tư BOT phải thực hiện bồi thường.

“Mặt khác, Bộ Luật Dân sự quy định rất rõ nhà thầu thi công làm ảnh hưởng đến nhà dân phải có trách nhiệm liên đới bồi thường”, TS Thủy nhấn mạnh.

Theo TS Thủy, nhà thầu phải có trách nhiệm từ khảo sát, thiết kế đến thi công, bảo hiểm bảo dưỡng cho công trình. Trong điều hành thì đây là quan hệ trực tiếp giữa nhà thầu với dân. Trước hết cần làm rõ trách nhiệm của nhà thầu, tiếp đến là trách nhiệm trong giám sát, quản lý thi công và hoạt động của các nhà thầu.

TS Thủy nhấn mạnh: “Quốc lộ 1 hiện nay nhiều đoạn được chia khúc để làm BOT nhưng thực chất nhà đầu tư chỉ trải thêm lớp nhựa mới, mở rộng đường rồi thu phí. Quá trình thi công gây thiệt hại cho người dân thì với những đoạn đường nâng cấp theo hình thức BOT thì doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm bồi thường.

Với những đoạn Nhà nước bỏ tiền ra làm phải xem xét trách nhiệm đơn vị khảo sát thiết kế và thi công. Nguyên tắc ai sai phải bỏ tiền ra đền bù không thể cái gì cũng lấy từ ngân sách”.

Chung quan điểm, Luật sư Trương Thanh Đức - Câu lạc bộ Pháp chế Doanh nghiệp (Bộ Tư pháp) cho rằng, luật quy định rất rõ ràng về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Trong việc này, nếu lỗi là do thi công, nhà thầu phải bồi thường; nếu Chính phủ có cam kết chịu trách nhiệm thì lúc đó lấy tiền của Chính phủ, còn nếu không thì tòa án sẽ phân xử.

Luật sư Đức khẳng định: “Đây là trách nhiệm dân sự thực hiên theo luật dân sự, không liên quan đến hoạt động của ngân sách, nếu dùng ngân sách để xử lý thì tạo nên tiền lệ không hợp lý”.

Luật sư Đức cho rằng, ngân sách nhà nước không thể dùng để xử lý các nội dung này và việc xem xét xác định nguyên nhân gây thiệt hại, trách nhiệm và kinh phí bồi thường thuộc thẩm quyền Chính phủ, không sử dụng kinh phí GPMB để bồi thường. Đồng thời, cần làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm để làm căn cứ thực hiện bồi thường.

 

Xe né trạm BOT Biên Hòa, kẹt xe kinh khủng trong đường làng

Giờ cao điểm, các đường dân sinh xung quanh trạm BOT Biên Hòa náo loạn vì kẹt xe, tiếng chửi bới, la lối ầm ĩ.

 

Khủng hoảng BOT và sự lựa chọn của Bộ GTVT

Khủng hoảng BOT Cai Lậy cho đến thời điểm này vẫn như trái bom treo lơ lửng trên những tuyến đường huyết mạch của đất nước.

 

Đã có báo cáo về BOT Cai Lậy

Ông Nguyễn Văn Huyện, Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ - Bộ Giao thông Vận tải, cho biết đã nhận được báo cáo của các đơn vị liên quan về Trạm thu giá BOT Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang.